E-posta
Şifre
Şifremi Unuttum
Yeni Üyelik



DİLİMİZ TÜRKÇEMİZ

DÜZELTME İMİ ( ^ )


Saygın Arkadaşlarım.

Düzeltme İmi’ne ilişkin tartışmalar sürüp gidiyor.

Ben de arkadaşlarımı bilgilendirmek için bu konuyu kaleme aldım.

         

 

                                                           DÜZELTME İMİ  ( ^ ) 

 

1-   Arapça, Farsça kaynaklı sözcüklerde “k” ve “g” ünsüzlerinden sonra gelen ve “ince okunması gereken” “a” ve “u” ünlüleri üzerine düzeltme imi konur.  (dükkân, kâğıt, hikâye, mekân, sükûn, sükût, rüzgâr, yadigâr, ikametgâh, kâh, harekât, nikâh, topyekûn, rengârenk, iskân, mahkûm, makûs, gâvur, kâfi, kâbus, bekâr, hengâme, efkâr, bestekâr, kâse, zekâ, vekâlet, yegâne gibi.)

 

2-  Yazımları aynı, anlamları ve okunuşları ayrı olan kimi yabancı sözcüklerde de bu im kullanılır. (hale-hâle, adet-âdet, alem-âlem, hala-hâlâ, haya-hayâ, 

     dahi-dâhi, hal-hâl, mal-mâl, aşık-âşık, lal-lâl, varis-vâris, hâkim-hakîm,

     vakıf-vâkıf, vasi-vâsi, ala-âlâ, anı-ânı, rahim-râhim, atıl-âtıl, yar-yâr, usul-usûl, 

     tabi-tâbi, nazım-nâzım gibi...)

 

3-   Arapça, Farsça ve batı kaynaklı sözcüklerde “l” ünsüzünden sonra gelen “a” ve “u” ünlüleri üzerine düzeltme imi konmaz. (lakin, plan, ilan, reklam, selam, layık, plaj, imla, mülakat, felaket, ithalat, istiklal, silah, üslup, lale, laf, klakson, billur, laik, istila, iflas, lahit, lakerda, ahlak, klasik gibi...)

 

4-   Özel adlarla, belli yazım biçimleri devlet kuruluşlarıyla benimsenmiş olan yer adlarında, bu imin korunması zorunludur. (Bâlâ, Bakû, Lâdik, Hakkâri, Kâhta, Emirgân, Lâpseki, Lâmia, Nigâr, Türkân, Yadigâr, Âli, Agâh, Hâle, Kâmil, Nâzım, Lâl, Kâzım, Zekâi,  Müjgân, Kâmuran, Halaskârgazi gibi...)

 

5-    Nisbet eki olan “i” lerin üzerinde kullanılmaz. Hukukî değil “hukuki”, insanî değil “insani”, millî değil “milli”, iktisadî değil “iktisadi” biçiminde yazılır.

 

6-    Yabancı dillerden dilimize girmiş sözcüklerdeki “uzun ünlü”lerin üzerine de düzeltme imi konmaz.  Adalet, rica, şair, vali, hayati, idare sözcükleri, düzeltme imsiz yazılır.

                                                                                                                                                                                                  

 

Çok Önemli Not:  Nasıl Yazılır?

Üzerine düzeltme imi koyacağınız yazacı (harfi)  yazmadan önce, Üst  (shift)  ve “3” dokunacına (tuşuna)  birlikte basın. Ekranda bir şey görünmez; ancak hemen sonra “a” ya bastığınızda, “a” yazacının  “â” biçiminde yazıldığı görülecektir. 

                Kimi öğrencilerim bana, “Sevgili öğretmenim, biz bu imi kullanmakta zorlanıyoruz; daha kolay bir yöntem belirtir misiniz” diyorlar.

                Ben de şu açıklamayı yapıyorum:

                “Çok kolay; söz konusu bu sözcüklerin yerine, güzelim Türkçemizin sözcüklerini kullanın.

               Düzeltme imi, Bâlâ, Hakkâri, Kâzım, Kâhta, Hâdi, Hakkâri, Kâmil, Halaskârgazi, Nigâr gibi özel isimlerde kesinlikle kullanılacaktır; ancak

vâris” yerine “kalıtçı”, “hâkim” yerine “yargıç”, “kâr” yerine “artınç”, “ikametgâh” yerine “oturma belgesi”, “râkım” yerine “denizden yükseklik”, “dâhi” yerine “üstüninsan”, “hâlâ” yerine “şimdi bile”, “mahkûm” yerine “tutuklu”,

“âşık” yerine “tutkun”, hikâye” yerine “öykü” gibi güzelim öz Türkçe sözcüklerimizi kullanırsanız, düzeltme imini kullanmak zorunda kalmazsınız.” diyorum…

               Sizlere de saygı ile sunarım...

 

              GÜZEL TÜRKÇEMİZE ÖZEN GEREK...

 

                    Tarık KONAL

                    Öz Türkçe Tutkunu

                    tarikkonal@hotmail.com

 

 

Bu yazı "2.372" defa okundu.

Arkadaşına Gönder  Sayfayı Yazdır Facebook'e kaydet! Google'a kaydet! MSN'e kaydet! Yahoo'ya kaydet! Add Post to del.icio.us Bookmark Post in Technorati Furl this Post! Spurl'e kaydet! http://reddit.com/submit?url=%url%&title=%title% Wong'e kaydet!
Yorumlar
Bu yazıya henüz yorum yazılmadı.İlk yazan siz olun.
Bu Alandaki Diğer Başlıklar
The yazı...
ÖZ TÜRKÇE KULLANMAK YAKIŞIR BİZE…
VATANDAŞ TÜRK OSMAN
ARIYORUM...
TÜRKÇE VE DİL DEVRİMİ
ATATÜRK`ÜN KALITI (VASİYETİ) ve TDK
TÜRKÇE DİL OKUNCALARI
ÖZ TÜRKÇE SÖZLÜK - Derleyen Tarık KONAL



Copyright © 2018 yadigardundar.com

Sitemizdeki yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır. İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılamaz.

  

teknoloji