E-posta
Şifre
Şifremi Unuttum
Yeni Üyelik



ATTİLÂ İLHAN`DAN KEMALİZM ÜZERİNE

“...Yürekten Eleştirse de, O Benim Dostum!...” / 27 Temmuz 2005





(Çağrışım/7. ``... ikinci Paris dönüşü, o ara galiba İzmir `deydim `Sisler Bulvarı` nın, Yağmur Kaçağı `nın yayımlandığı yıllar; kim olduğunu unuttuğum bir dost duyurmuştu: ``-...Forum dergisinde, Asım Bezirci, seni çok fena eletirmiş! Okusan iyi olur..`` O zaman Türkiye `deki solcu sanat anlayışıyla, -ki bu Andrey Jdanof`un dogmatik ve oligarşik, Stalinci anlayışıdır- gerçekten şiddetli bir eleştiriydi; Asım `ı (Bezirci) yakından tanımasam, kötü niyetine bile yorabilirdim ama, tanıyordum. İnandığına tam inanan, doğru bildiğini takır takır yazan, az bulunur aydınlardan!
 
``..eleştirisinde, -kendine göre- haklıydı da! Fransızcayı söker sökmez, - Troçkistler, Anarşistler dahil - solda kim varsa okumaya çalıştığımı; özellikle de Frankfurt Filozofları `nın, başlangıçtaki o çok daha Marksist, çok daha beşeri sentezine aklımın yattığını bilmiyor; denediğim aslında, Türkiye koşullarındaki uygulaması! Bugün bile, `Sosyalist Sol` da kaç kişi, Avrupa `daki Marksist çeşitlemeleri izlemiştir, kaçı hangisini bilir? Asım `la (Bezirci) tartışmadım; ikimizin Filibe Köftecisi` nde günde ancak bir öğün yemek yiyen; Gerçek gazetesinin, on lira haftalıkla çalışır toplumcuları olduğumuzu unutmamıştım; hatta, söylediklerinden bir özeleştiri yapmalı mıyım, onu araştırdım.
 
Tekrar karşılaşınca, iki eski dost, birbirimize sarıldık; aramızda takılmalar, şakalar, daha da neler!.. O yıllardan kalma bir merakım vardı; onu sordum: ``-...her cumartesi verilen o on liralarla, neden hemen her hafta, gider bir Frenk gömleği alırdın sen?...`` Durgunlaştı, hüzünlendi bile diyebilirim; soruma cevap vermedi ama, cevap yerine söylediği söz, beni de mahzunlaştırmıştır; ``-...işte seni bundan çok severim: sağcı olsun, solcu olsun, bizde hiçbir sanatçı aydın, en küçük eleştiriye tahammül edemiyor; küsüyorlar, tersleniyorlar hatta kavga ediyorlar; bir tek sen bu kaidenin dışındasın, sana ne dersem diyeyim, dostluğumuzu asla kirletmedin!..`` )
 
 
`Genç istidatlar`, aslında kimlerdi?
 
(Tesbit/7. ``... `40 Karanlığı `nda, ülkemize `eski Yunan aydınlığı` getirmeye çalışan, CHP iktidarı ; gerçekte bambaşka amaçlar için tasarlanmış, Halkevlerini , uygulamaya geçirmişti; her şeye rağmen, çok da hizmetleri olmuştur: bunlardan birisi, irili ufaklı hemen hepsinin, genç yazar ve şairleri yüreklendiren, dergiler çıkarması: İzmir `den ün yapmış, sanatçıların önemli bir kısmı, ilk yazılarını şiirlerini, Halkevi`nin Halil Dumanoğlu yönetiminde çıkardığı, `Fikirler` dergisinde neşretmiştir. Çoğumuz `solculuğu` müsellem, aziz arkadaşım Şükran `ın (Kurdakul) , oradan çıktığını sanır; bazıları da, biri `Adım Adım` öteki `Genç Nesil` adındaki az ömürlü dergilerden! Oysa Şükran `ı (Kurdakul) şair olarak hepimize tanıtan, bir başka Halkevi dergisi; Neşet Halil Atay yönetiminde çıkan `İstanbul` dergisidir ki, muhteva olarak, reddedilemeyecek bir ciddiyet taşır; genç şair ve yazarların mektuplarına, sayfalarca yer ayırırdı; işte Şükran `ın ilk önemli şiirleri, o sayfalarda yayımlanmıştır.
 
Ne yalan söylemeli, hiçbir yerde, hiçbir şiirimizi yayımlayamadığımız için, hepimiz `İstanbul `a şiir ya da hikâye göndermek istiyorduk; bunlardan birisi, elbette benim; ama sorunum büyük, o zamana kadar, tek bir şiirim yayımlanmış, üstelik Suat Hanım `ın (Derviş) yönetmiş olduğu `Yeni Edebiyat` dergisinde, -ki bazı iddialara göre, TKP `nin yayın organıydı- yâni aynı imzayla, CHP diktasının, İstanbul dergisine şiir gönderebilir miyim? Çâre, uydurma bir isimle göndermekte!.. Sonraları `Duvar` da yayımlanan `İnci Avcuları` şiiri, hiç anlaşılmasın diye Nevin Yıldız ( `yıldız` a dikkat) adıyla gönderilmiştir: Suat (Derviş) hem beğendiğini, hem yayımladığını, yıllar sonra açıkladı.
 
Meğer benim gibi, sosyalist eğilimli genç şair ve yazarlardan çoğu, aynı derginin `genç istidatlar` sayfasına yazı ve şiirlerini göndermişler; daha çok da şiirlerini! Sonraları bendeki İstanbul ciltlerini karıştırırken rastladığım iki isim vardır ki, beni hem şaşırtmış, hem sevindirmiştir: Naci Kalpakçıoğlu, Asım Bezircioğlu! İşin şaşırtıcı, her ikisinin de, şiirlerini göndermiş olmasıydı. Naci Kalpakçıoğlu, bilahare Fethi Naci adıyla ünlü olacak, aziz kardeşimin ta kendisiydi; Asım Bezircioğlu elbette, Asım Bezirci `nin ta kendisi! Yanlış hatırlamıyorsam, gönderdiği şiirin başlığı `sigara` idi, oysa benim gibi o da, tütüne düşkün değildi ki...
 
Netice ne midir? `40 Karanlığı` nda ülkeyi avcunda tutan Oligarşi `nin (Bürokrasi + Burjuvazi) aslında, Necip Fazıl `la Nâzım Hikmet `in temsil ettiği, Gazi Dönemi `Anadolu Edebiyatçılığını` geriye itmek için; bu dergilerden, yandaş sanatçılar üretmeyi amaç edinmişlerdi; hesap tutmadı, meydana biz çıktık. Son İzmir buluşmamızda, Asım `la (Bezircioğlu) bunu da konuşmuştuk; o dergide şiirini bulmuş olmam, çok hoşuna gitti, hayli de güldü; Necip Fazıl `la Nâzım Hikmet `i silip, yerine, `rakı şişesinda balık olanları` koymak, tam da o iktidara uygun bir davranıştı:
 
``-...kardeş,`` dedi, ``-...diktanın `resmî sanat görüşü` diye, onları az mı eleştirmiştik?..``
 
İyi de, hani ilk tutuklama `serencamından` sonra, yazı yazmamaya yemin etmişti; yemini nasıl ve neden bozdu?
 

O, bambaşka bir hikâyedir. 

 

 

Kaynakça / Cumhuriyet, 27.07.2005

 

 

 

Bu yazı "269" defa okundu.

Arkadaşına Gönder  Sayfayı Yazdır Facebook'e kaydet! Google'a kaydet! MSN'e kaydet! Yahoo'ya kaydet! Add Post to del.icio.us Bookmark Post in Technorati Furl this Post! Spurl'e kaydet! http://reddit.com/submit?url=%url%&title=%title% Wong'e kaydet!
Yorumlar
Bu yazıya henüz yorum yazılmadı.İlk yazan siz olun.
Bu Alandaki Diğer Başlıklar
“...´Görgü Tanığı´ ve Önemli ´Tespiti´...” / 2 Ocak 2004
“...Hem Öfke, Hem Kahır, Hem Utanç!..” / 7 Ocak 2004
“...Gündemdeki ´Totaliterlik´!..” / 2 Şubat 2004
“...´Orada´ Öyle de, ´Burada´ Neden Böyle?..” / 4 Şubat 2004
“...Tut Kelin Perçeminden!..” / 9 Şubat 2004
“...Hey Gidi, Habibe Kadın!..” / 23 Şubat 2004
“...Anadolu Kadınları, Müdafaa-i Vatan Cemiyeti!..” / 25 Şubat 2011
“...O ´Korkulu Rüya´yı Görecek miyiz?..” / 1 Mart 2004
“...Ecnebi Eğitim, ´Vazgeçilmez´ imiş!..” / 5 Mart 2004
“...Gâzi´nin ´Kızları´!..” / 8 Mart 2004
“...´Ecnebi Kültür´ün Maymunu Olmak!..” / 10 Mart 2004
“...Bir ´İbret Mektubu´!..” / 15 Mart 2004
“...O Mektuplar ki!..” / 17 Mart 2004
“Rezaletin Daniskası!..” / 22 Mart 2004
“...Büyük Ortadoğu Projesi?..” / 24 Mart 2004
“...Temeli, ´Yanlış´ Atıldı!..” / 31 Mart 2004
“...ABD´nin, ´Korkulu´ Dört Rüyası!..” / 2 Nisan 2004
“...Neden, ´Hep Böyle´ Oluyor?!..” / 5 Nisan 2004
“...´Sakıncalı´ Olan, ´Hangisi´?..” / 12 Nisan 2004
“...´Boyunlarında İpleriyle Gittiler´...” / 14 Nisan 2004



Copyright © 2018 yadigardundar.com

Sitemizdeki yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır. İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılamaz.

  

teknoloji