E-posta
Şifre
Şifremi Unuttum
Yeni Üyelik



ATTİLÂ İLHAN`DAN KEMALİZM ÜZERİNE

“...´Güneş Asla Batmaz´mış?..” / 1 Ağustos 2005





(...ister istemez, işe özür dileyerek başlayacağım; çünkü ne tarihçiyim, ne iktisatçıyım, ne de ekonomi uzmanı; oysa ele alacağım sorun, bu sahada uzmanlaşmış aydınların işi; benim yapmaya çabaladığım ise; -daha önce defalarca belirttiğim gibi- Osmanlı `nın batışı ile Cumhuriyet `in doğuşunun hangi sosyal ve beşeri koşullar altında gerçekleştiğini araştıran -belki de aşırı `mütecessis` - toplumcu gerçekçi bir romancının, `tesbitlerinden` ibâret: sürç-i lisan eyledikse affola!..)
 
 
Ne müthiş `filmlerdi` onlar?
 
(Tesbit/1. ``...siz sinema sever misiniz? Ayıptır söylemesi, bizim nesil, a`dan z`ye sinemanın -hem de Hollywood sinemasının- yetiştirdiği bir nesildir; her şeyi, bu arada yeryüzünün paylaşılmasını da, o filmlerden öğrendik. Meraklısı elbette hatırlayacaktır, ne filmlerdi onlar! Meselâ `Tüccar Horn` , akla ziyan bir şey; bir beyaz avcı ve tüccar, Afrika `nın göbeğinde avlanıyor; zenci kılavuzu, onun has adamı; o kadar ki, Tüccar Horn `a `buvana` diyor; onun dilinde bu `sahip` ya da `efendi` anlamına gelmektedir.
 
Ya `Gungadin` , o muhteşem `prodüksiyon` ? Filmi, ilkinde nasıl Harry Carey sürüklüyorsa, burada da öyle olmuş, Tyron Power sürüklemiştir; o bir Hintli aydındır; İngiltere `nin savaşlarda kullanmak için yetiştirdiği Hindulardan mürekkep, bir ordusu vardır - Mütareke `de İstanbul `a da gelmişlerdi- Gungadin garibi de, bu orduda `saka` yani `sucu` ; filmin püf noktası, Gungadin `in `hürriyet` ve `istiklâl-i tam` için, sömürge yönetimine başkaldırmış ve `düşmanı` tuzağa düşürmek üzere olan, soydaşlarına karşı; İngiltere uğruna, nasıl -seve seve- hayatını feda ettiği!
 
Bu kadarcık mı? Elbette hayır! Hollywood sineması, beyazların sömürgelerini ve o ülkelerde onlara başkaldıran `yerli eşkıya` (!) ile aralarındaki mücadeleyi `işleyen` daha bir sürü film yapmıştır: `ünlü `Şanghay Ekspresi` nden tutun da, gösterildiği sıralarda adını pek beğendiğimiz, `Güneş Asla Batmaz` a kadar -çoğu büyük bütçeli- ne filmler? Bildiğiniz gibi, ilkinde, Marlene Dietrich , hafızalardan silinemeyen, bir tip yaratmıştı; ikincisinde, Douglas Fairbanks Jr , güneşi batırmamak için savaşan, `beyazlardan` birisini! `Güneş Asla Batmaz` ın ne anlama geldiğini bilmek, Hollywood `ın -daha doğrusu Batılı `nın- yeryüzünü hangi gözle gördüğünün, özetidir: `güneşin asla batmadığı` topraklar, İngiltere `nin sömürgeleri, anlamı da şu: Hindistan `da güneş batıyorsa, o esnada, İngiliz Güyana `sında doğmaktadır.
 
İmparatorluk dediğin de zaten böyle olur. !)
 
 
Bundan âlâsı can sağlığı!
 
(Çağrışım/1. ``...Meraklısı, `Tombul Magda` yı hatırlayacaktır; şiirlerimden birinde sözünü ettiğim; Anarşist Federasyonu `nun bir görevlisi; daha o zaman, saçları üç numara tıraşlı, şişman, bol memeli bir kadın; `anarşist` dediysem lütfen `terorist` anlamayın; o Stirner `ci değil daha ziyade Bakunin ya da Kropotkin yandaşı idi: onlar sosyalizmi toplumsal değil, `bireysel` bir düzeyde ele alıyorlar.
 
İşte bu `Tombul Magda` -ki inancını yitirmiş bir Museviydi- Viyana `daki o ünlü Siyonist Kongresi `nden, bana ilk defa söz etmiştir; nedeni basit, zira Teodor Herzl `in başkanlığındaki bu Kongre`de, iki büyük ülke, `Yahudiliğin en büyük düşmanı` sayılarak, her ikisinin de yıkılması için, ne lâzımsa yapılmasını benimsemişti: birisi Rusya Çarlığı `ydı bunların - zira Doğu Avrupa `daki Yahudi köylerinde `pogrom` - bir çeşit katliam - hâlâ devam ediyordu; ötekisi Osmanlı İmparatorluğu : zira Abdülhamit, Filistin `i Yahudilere `satmayı` kabul etmemişti. İlk dünya savaşı öncesinde alınmış bu kararların önemi inkâr edilecek gibi değildir, hele sonraki sonuçlar düşünülürse:
 
 
Her iki imparatorluk da, ya battı ya da batırıldı.
 
İşte orada, daha önce `komünist` yazarları okurken öğrendiğim, Sykes/Picot Anlaşması devreye giriyor; bu anlaşma, `Hıristiyan, Beyaz ve Batılı` Emperyalizm` in, yeryüzünün, nasılsa bağımsız ya da yarı bağımsız kalmış ülkelerini paylaşmayı öngörüyordu; `taksimat` ta, Osmanlı İmparatorluğu `nun
 
dağıtılması en önemli madde!.. Bolşevikler, Çarlığın ne korkunç bir emperyalizm olduğunu kanıtlamak için, anlaşmayı açıklıyorlar: etkisi de oluyor, zira Ortadoğu `da I. Dünya Savaşı ertesinde, İngiltere `nin (Emperyalizm anlayın), uygulamayı düşündüğü plan aşağı yukarı budur, adı da Sevres Antlaşması`dır: Osmanlı , yalnız Arap Dünyası `nı değil; Batı `daki ve Doğu `daki Türklerle irtibatını da kaybedecektir; dahası, Anadolu parçalanacak, o toprağın üzerinde, üçü Hıristiyan, dört `devletçik` kurulacaktır.
 
Bunun anlamı şu: toprakları üzerinde `güneşin asla batmadığı` imparatorluk, Doğu ve Orta Asya ile olan bağlantılarını, Anadolu `nun parçalanmasıyla, Osmanlı engelinden kurtarmış; Kafkasya `da, Ermenistan, Gürcistan , hatta Azerbaycan `ı (Resulzade) kontrolü altına almıştır.
 
(Bundan âlâsı can sağlığı!`)
 
 
Niye mi anlatıyorum?
 
(...bunları niye mi anlatıyorum? Hiç kuşkusuz, İstiklâl Harbi`ni -dolayısıyla Lausanne `ı ve Sultan Vahidettin `in gerçek yerini daha iyi anlayabilmek, daha gerçekçi değerlendirebilmek için!
 

İşte tam burada, işin içine Almanlar karışıyor.)

 

 

Kaynakça / Cumhuriyet, 01.08.2005

 

 

 

Bu yazı "284" defa okundu.

Arkadaşına Gönder  Sayfayı Yazdır Facebook'e kaydet! Google'a kaydet! MSN'e kaydet! Yahoo'ya kaydet! Add Post to del.icio.us Bookmark Post in Technorati Furl this Post! Spurl'e kaydet! http://reddit.com/submit?url=%url%&title=%title% Wong'e kaydet!
Yorumlar
Bu yazıya henüz yorum yazılmadı.İlk yazan siz olun.
Bu Alandaki Diğer Başlıklar
“...´Görgü Tanığı´ ve Önemli ´Tespiti´...” / 2 Ocak 2004
“...Hem Öfke, Hem Kahır, Hem Utanç!..” / 7 Ocak 2004
“...Gündemdeki ´Totaliterlik´!..” / 2 Şubat 2004
“...´Orada´ Öyle de, ´Burada´ Neden Böyle?..” / 4 Şubat 2004
“...Tut Kelin Perçeminden!..” / 9 Şubat 2004
“...Hey Gidi, Habibe Kadın!..” / 23 Şubat 2004
“...Anadolu Kadınları, Müdafaa-i Vatan Cemiyeti!..” / 25 Şubat 2011
“...O ´Korkulu Rüya´yı Görecek miyiz?..” / 1 Mart 2004
“...Ecnebi Eğitim, ´Vazgeçilmez´ imiş!..” / 5 Mart 2004
“...Gâzi´nin ´Kızları´!..” / 8 Mart 2004
“...´Ecnebi Kültür´ün Maymunu Olmak!..” / 10 Mart 2004
“...Bir ´İbret Mektubu´!..” / 15 Mart 2004
“...O Mektuplar ki!..” / 17 Mart 2004
“Rezaletin Daniskası!..” / 22 Mart 2004
“...Büyük Ortadoğu Projesi?..” / 24 Mart 2004
“...Temeli, ´Yanlış´ Atıldı!..” / 31 Mart 2004
“...ABD´nin, ´Korkulu´ Dört Rüyası!..” / 2 Nisan 2004
“...Neden, ´Hep Böyle´ Oluyor?!..” / 5 Nisan 2004
“...´Sakıncalı´ Olan, ´Hangisi´?..” / 12 Nisan 2004
“...´Boyunlarında İpleriyle Gittiler´...” / 14 Nisan 2004



Copyright © 2018 yadigardundar.com

Sitemizdeki yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır. İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılamaz.

  

teknoloji