E-posta
Şifre
Şifremi Unuttum
Yeni Üyelik



GÜNE ÖZEL

Aziz NESİN / Doğum: 20 Aralık 1915, Heybeliada/İstanbul - Ölüm: 6 Temmuz 1995, Alaçatı-Çeşme/İzmir


 


 

SİVAS ACISI

Ben tanırım
Bu bulut bizim oranın bulutu
Hemşeriyiz ne de olsa
Benim için kalkmış ta Sivas`tan gelmiş
Yurdumun bulutu
Başımın üstünde yeri var

Ben bilirim
Bu rüzgar bizim oranın rüzgarı
Hemşerimiz ne de olsa
Benim için kopup gelmiş yayladan
Yurdumun rüzgarı
Kurutsun diye akan kanlarımı

Ben anlarım
Bu acı bizim ora işi, hançer acısı
Bir ülkedeniz ne de olsa
Aynı dili konuşsak da
Anlamayız birbirimizi
Hançerin nakışı
Tanıdım acısından, Sivas işi

Ben duyarım, duyumsarım
Bizim oranın sızısı bu
Binip kara bir buluta Sivas ilinden
Sivas rüzgarında uçup gelmiş
Helallik dilemeye

Ey yüreğimin onmaz acıları
Ey beynimin dinmez sancıları
Suç ne bende, ne de sende
Ne de olsa yurttaşımsın
Kapalı da olsa bütün vicdan kapıları yüzüme
Bilmelisin, bir yerin var can evimde

Yazan: Aziz NESİN

 

 

Aziz NESİN`in Yaşamöyküsü

Aziz Nesin (asıl adı Mehmet Nusret Nesin) (d. 20 Aralık 1915, Heybeliada, İstanbul - ö. 6 Temmuz 1995, Alaçatı, Çeşme, İzmir), mizah, kısa öykü, tiyatro ve şiir dallarında pek çok yapıtı bulunan Türk mizah yazarı. UNESCO`nun Index Translationum bilgisine göre Aziz Nesin Türkçe`den yabancı dillere eserleri en çok çevrilen 4. yazar durumundadır.

 

Çocukluğu

Aziz Nesin, 20 Aralık 1915`de İstanbul Heybeliada`da doğdu. Babası Abdülaziz Bey Giresun`un Şebinkarahisar ilçesine bağlı Ocaktaşı köyünden İstanbul`a yerleşti ve bahçıvanlık yaparak geçimini sağladı. Abdülaziz Bey, torunu Ateş Nesin`e göre "dini bütün...II. Abdülhamit hayranı, sıkı bir Atatürk düşmanıydı".

 

Öğrenim Yaşamı

Aziz Nesin, 1924`te İstanbul Süleymaniye`deki adı daha sonra İstanbul 7. İlkokul olarak değiştirilecek olan "Kanuni Sultan Süleyman İptidai Mektebi`nin 3. sınıfına girdi. İki yıl Darüşşafaka Lisesi`nde okuduktan sonra, 1935`de Kuleli Askeri Lisesi`ni, 1937`de Ankara`da Harp Okulu`nu bitirip asteğmen oldu. Son olarak 1939`da Askeri Fen Okulu`nu bitirdi. Bu dönemde bir yandan da Güzel Sanatlar Akademisi Süsleme Bölümü’ne devam etti. Bir röportajında ona bu eğitim hayatının ‘Fikri takip’ dedikleri şeyi getirdiğini belirtmiştir.

 

 

Çalışma Yaşamı

Çalışma hayatı aslen Ankara Harp Okulu`nu bitirmesinin ardından asteğmen rütbesiyle orduya katılmasıyla başlamıştır Nesin`in. Ardından da subay olarak Anadolu ve Trakya’nın çeşitli yerlerinde görev yapacaktı.

1941`den başlayarak II. Dünya Savaşı yıllarında 2 yıl Trakya`da çadırlı ordugahta görev yaptığı bilinir. 1942`de Erzurum Müstahkem Mevkii İstihkam Taburu Bölük Komutanlığı`na atandı ve bir bomba kazasında yaralandı. Erzincan`da depremde yıkılmış bir cephaneliğin boşaltılmasıyla görevlendirildi. 1944`de Ankara`da Harp Okulu`nda açılan ilk tank kursuna katıldı. Aynı yıl Zonguldak`ta uçaksavar top mevzileri yaptırmakla da görevlendirildikten sonra üsteğmen rütbesindeyken “görev ve yetkisini kötüye kullandığı” suçlamasıyla askerlikten uzaklaştırıldı.

Askerlikten ayrılmasının ardından bir süre bakkallık, muhasiplik gibi işler yaptı. 1945 yılında ise gazeteciliğe başladı. Önceleri Sedat Simavi’nin çıkardığı “Yedigün” dergisine girdi; daha sonra Karagöz gazetesinde de yapacağı gibi redaktörlük ve yazarlık yaptı. Aynı yıllarda profesyonel olarak oyun yazarlığı yaptı ve Tan gazetesinde köşe yazarlığına başladı. 4 Aralık 1946`da bir grup üniversite gencinin Tan gazetesini yakması üzerine, sekiz sayı süren, “Cumartesi” adlı haftalık magazin dergisini çıkarmaya girişti. Bu dergi denemesi de sonlanınca, “Vatan” gazetesinde çalışmaya başladı. Aynı yıl, ilk bağımsız yapıtı olan "Parti Kurmak Parti Vurmak" adlı 16 sayfalık broşürü de yayınlanmıştı.

1946`da Sabahattin Ali’yle birlikte Marko Paşa mizah gazetesini çıkardı ve büyük ses getirdi. Dergi dönemin politikacılarını ve tiplemelerini sözünü esirgemeden eleştirmeyi bilmiş, tüm baskıların ve defalarca kapatılmasının getirdiği zor koşullara karşın ulaştığı satış rakamlarına ulaşmıştır. Ancak davalar ve suçlamalar dergi yazarlarına epeyi zor dönemler yaşatmıştır. Nitekim yeni adlarla sürdürmeye çalıştıkları "Markopaşa" ekolünün hararetle eleştirdiği Amerikan yardımının Türkiye üzerindeki emellerine değindiği henüz yayınlanmamış olan “Nereye Gidiyoruz?” adlı yazısı nedeniyle; 12 Ağustos 1947’de on ay ağır hapis ve üç ay on gün de Bursa’da “emniyet-i umumiye nezareti” altında bulundurulma cezasına çarptırıldı.

İkinci kitabı Azizname’yi 1948’de çıkardı. Taşlamalardan oluşan bu kitap için İstanbul 2.Ağır Ceza Mahkemesinde dava açıldı. 4 ay tutuklu olarak süren dava sonunda mahkumiyet almadı; ancak 1949 yılında İngiltere Prensesi Elizabeth, İran Şahı Rıza Pehlevi, Mısır Kralı Faruk birlikte Ankara’daki elçilikleri aracılığıyla Türkiye Dışişleri Bakanlığı’na resmen başvurarak, bir yazısında kendilerini aşağıladığı iddiasıyla aleyhine dava açınca 6 ay hapse mahkûm edildi.

1952`de İstanbul`da Levent`te bir dükkân kiraladı ve Oluş Kitabevi`ni açtı; Levent sakinlerine gazete dağıtma işini sürdürmekle beraber, iki küçük çocuğunun geçimini sağlayamayınca, 1953`de Beyoğlu`nda bir ortağıyla "Paradi Fotoğraf Stüdyosu"`nu kurdu. 1954`te Akbaba dergisinde takma adlarla öyküler yazmaya başladı. Zira edebiyat hayatında iki yüze yakın takma ad kullanmıştır.

1955`de 6-7 Eylül faciası olarak tarihimize gelen İstanbul`daki azınlıkların ev ve dükkânlarının korkunç yıkımına suçlu aranmaya başlanmıştı. Aziz Nesin de suçlu olarak Sıkıyönetimce tutuklandı.

Dolmuş”, (1955); “Yeni Gazete” (1957), Akşam (1958), “Tanin” (1960), "Günaydın" (1969), Aydınlık (1993) gibi dergi ve gazetelerde yayımlanan gülmece öyküleri, röportajlar ve fıkralarla Çağdaş Türk edebiyatının tanınmış ve en verimli kalemlerinden biri durumuna geldi.

1956`da Kemal Tahir’le birlikte Düşün Yayınevi’ni kurdu. 1958’de “Dolmuş-Karikatür” dergisi ile birleşerek 1963`e dek yayıncılığı tek başına sürdürdü. Bir yandan da Yeni Gazete, Akşam ve Tanin`de günlük köşe yazıları yazdı. 1962`de 42 sayı yaşayacak olan “Zübük” adlı mizah dergisini çıkardı.

1956 yılında İtalya’da (Bordighera’da) yapılan ve 22 ülkenin katıldığı Uluslararası Gülmece Yarışmasında ilk ödül olan Altın Palmiye’yi ‘Kazan Töreni’ adlı öyküsüyle kazandı. Ertesi yıl aynı ödülü ‘Fil Hamdi’ adlı Öyküsüyle ikinci kez kazandı. İlk ödülünü 1960 yılında devlet hazinesine bağışladı.

Yayınevinin Şubat 1963’te yanması üzerine, yazarlığı tek uğraş edindi. İlk kez 1965 yılında -ancak elli yaşındayken bu hakkı elde edebilmişti- bir pasaport alabildi. Berlin ve Weimar`daki Antifaşist Yazarlar Toplantısı`na davetli olarak katıldı. Altı ay süren bu ilk yurtdışı gezisinde, Polonya, Sovyetler Birliği, Romanya ve Bulgaristan`a gitti.

Nesin, 1966`da Bulgaristan`da yapılan uluslararası gülmece yarışmasında birincilik ödülü olan Altın Kirpi`yi "Vatani Vazife" adlı öyküsüyle kazandı. 1968`de Milliyet Gazetesi`nin açtığı Karagöz oyunu yarışmasında "Üç Karagöz" oyunuyla birincilik ödülü aldı.

1969`da Moskova`da yapılan uluslararası gülmece yarışmasında "İnsanlar Uyanıyor" adlı öyküsüyle Krokodil birincilik ödülü, 1970`de de Türk Dil Kurumu`nun oyun ödülünü "Çiçu" adlı oyunuyla kazandı

1972’de Nesin Vakfı’nı kurdu. Vakıf’ta, her yıl belirli sayıda alınan kimsesiz ve yoksul çocukların bakım ve eğitimlerini üstlendi. Kitaplarının tüm gelirini vakfa bıraktı.

1976-1980 arasında her yılın edebiyat ürünlerinden seçmelerin bulunduğu "Nesin Vakfı Edebiyat Yıllığı"`nı çıkardı. 1974`de Asya-Afrika Yazarlar Birliği`nin Lotus ödülünü kazanan Nesin, 1975 Lotus ödülünü almak için Filipinler`in başkenti Manila`da yapılan törene katıldı. 1976`da Bulgaristan`da Gabrovo kentinde düzenlenen gülmece kitabı uluslararası yarışmasında birinciliği elde ederek Hitar Petar ödülünü kazandı. 1977`de Türkiye Yazarlar Sendikası Başkanı seçilen Nesin, bu göreve uzun yıllar devam etti.

1978`de "Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz" adlı romanıyla Madaralı Roman Ödülü`nü kazanırken, 1982`de Vietnam`daki Asya-Afrika Yazarlar Birliği toplantısından dönüşte Moskova`da kalp hastalığından hastaneye kaldırılan Nesin, "Kalp Hastalıkları Araştırma Merkezi"nde bir ay kalarak tedavi gördü.

1983`de Amerika Birleşik Devletleri`nde Indiana Üniversitesi`nin düzenlediği uluslararası toplantıya çağrılan Nesin, pasaportu geri alındığı için bu toplantıya katılamadı.

20 Aralık 1984`de Şan Sinema Salonu`nda 70. doğum günü töreni yapıldı. 1984`de Aydınlar Dilekçesi girişiminde bulundu. 1985`de Ekin A.Ş`nin kurulması girişiminde bulundu. Aynı yıl, İngiltere`de PEN Kulüp onur üyeliğine seçildi ve TÜYAP`ın düzenlediği "Halkın Seçtiği Yılın Yazarı" ödülünü kazandı.

Nesin, 1989`da "Demokrasi Kurultayı"nın toplanmasında etkin görev aldı ve oluşturulan "Demokrasi İzleme Komitesi"nin iki başkanından biri oldu. Aynı yıl, Sovyet Çocuk Fonu`nun ilk kez verilen "Tolstoy Altın Madalyası"na değer görüldü.

19 Mart 1990`da Ankara Sanat Kurumu`nda 75. yaşını kutlayan Nesin, 2 Temmuz 1993`de Pir Sultan Abdal etkinliklerine katılmak üzere Sivas`a gitti. 35 kişinin yaşamını yitirdiği Madımak Oteli katliamından sağ kurtuldu.

Yazar, söyleşi ve imza günü için gittiği Çeşme Alaçatı’da, (Sivas Katliamı"nın 3. yıldönümünden 3 gün sonra) 5 Temmuz’u 6 Temmuz’a bağlayan gece sabaha karşı geçirdiği kalp kriziyle öldü. Cenazesi Çeşme Cumhuriyet Savcısı’nın isteğiyle otopsi yapılmak üzere 6 Temmuz’da İstanbul Çapa Tıp Fakültesi’ne getirildi. 7 Temmuz 1995’de vasiyeti gereği hiçbir tören yapılmaksızın ve yeri belli olmayacak şekilde Çatalca’daki Nesin Vakfı’nın bahçesine gömüldü. Ardında 80 yıllık mücadele, sayısız başarı ve "Nesin Vakfı"`nı bıraktı.

Ankara Uluslararası Film Festivali çerçevesinde verilen özel ödüllerin arasında "Aziz Nesin Emek Ödülü" verilmektedir.

 

Başlıca Yazım Biçimleri

Aşağıda, Aziz Nesin`e özgü başlıca yazım biçimleri verilmiştir.

-beri, -buçuk, aradabir, arasıra, arayer, azbiraz, azçok, azkaldı, azkalsın, başüstüne, beribenzer, bibakıma, bibaşına, biçok, bidolu, bigün, bikaç, bikez, birara, birarada, birdenbire, biriki, bisüre, bisürü, bir şey, bitakım, bitane, bitek, bitürlü, biyana, biyer, buyüzden, candarma, cıgara, çokaz, enaz, ençok, epiy, fotograf, gülegüle, hangibir, herhangibiri, herneyse, her şey, hertürlü, heryan, heryer, herzaman, hiçbir şey, hiçkimse, hoşgeldin, hoşbulduk, Istanbul, ikidebir, işgören, kıravat, kimbilir, nağra, pekaz, pekçok, sağol, Sıvas, tiren, ya da ve yazıyla gösterilen her sayı bitişik

 

Eserleri

Öyküleri (Hikayeleri)

    * Parti Kurmak ve Parti Vurmak (1946)
    * Geriye Kalan (1953)
    * İt Kuyruğu (1955)
    * Yedek Parça (1955)
    * Fil Hamdi (1956)
    * Damda Deli Var (1956)
    * Koltuk (1957)
    * Kazan Töreni (1957)
    * Deliler Boşandı (1957)
    * Mahallenin Kısmeti (1957)
    * Ölmüş Eşek (1957)
    * Hangi Parti Kazanacak? (1957)
    * Toros Canavarı (1957)
    * Memleketin Birinde (1958)
    * Havadan Sudan (1958)
    * Bay Düdük (1958)
    * Nazik Alet (1958)
    * Gıdıgıdı (1958)
    * Aferin (1959)
    * Kördöğüşü (1959)
    * Mahmut ile Nigar (1959)
    * Hoptirinam (1960)
    * Gözüne Gözlük (1960)
    * Ah Biz Eşekler (1960)
    * Yüz Liraya Bir Deli (1961)
    * Bir Koltuk Nasıl Devrilir (1961)
    * Biz Adam Olmayız (1962)
    * Yeşil Renkli Namus Gazı (1964)
    * Sosyalizm Geliyor Savulun (1965)
    * İhtilali Nasıl Yaptık (1965)
    * Rıfat Bey Neden Kaşınıyor (1965)
    * Vatan Sağolsun (1968)
    * İnsanlar Uyanıyor (1972)
    * Hayvan Deyip De Geçme (1973)
    * Seyyahatname (Duyduk Duymadık Demeyin) (1976)
    * Büyük Grev (1978)
    * Benim Delilerim (1979)
    * 70 Yaşım Merhaba (1984)
    * Kalpazanlık Bile Yapılamıyor (1984)
    * Maçinli Kız için Ev (1987)
    * Nah Kalkınırız (1988)
    * Rüyalarım Ziyan Olmasın (1990)
    * Aşkım Dinimdir (1991)
    * Gözünüz Aydın Efendim (1997)
    * Herkesin İşi Gücü Var (2005)
    * Bende Çocuktum (1979)
    * Zübüklüğün Sonu Yok

Romanları

    * Kadın Olan Erkek (1955)
    * Gol Kralı (1957)
    * Erkek Sabahat (1957)
    * Saçkıran (1959)
    * Zübük (1961)
    * Şimdiki Çocuklar Harika (1967)
    * Tatlı Betüş (1974)
    * Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz (1977)
    * Surnâme (1976)
    * Tek Yol (1978)

Anıları

    * Bir Sürgünün Hatıraları (1968)
    * Böyle Gelmiş Böyle Gitmez (1. bölüm 1966, 2. bölüm 1976)
    * Poliste (1967)
    * Salkım Salkım Asılacak Adamlar (1987)
    * Rüyalarım Ziyan Olmasın (1990)

Masalları

    * Memleketin Birinde (1953)
    * Hoptirinam (1960)
    * Uyusana Tosunum (1971)
    * Aziz Dededen Masallar
    * La Fontaine`nin Yazamadığı Masal

Taşlamaları

    * Azizname (1948)

Fıkra kitapları

    * Nutuk Makinası (1958)
    * Az Gittik Uz Gittik (1959)
    * Merhaba (Kitap) (1971)
    * Suçlanan ve Aklanan Yazılar (1982)
    * Ah Biz Ödlek Aydınlar (1985)
    * Korkudan Korkmak (1988)

Gezi notları

    * Duyduk Duymadık Demeyin (1976)
    * Dünya Kazan Ben Kepçe (1977)

Oyunları

    * Biraz Gelir misiniz (1950)
    * Bir Şey Yap Met (1959)
    * Toros Canavarı (1963)
    * Düdükçülerle Fırçacıların Savaşı (1968)
    * Çiçu (1970)
    * Tut Elimden Rovni (1970)
    * Hadi Öldürsene Canikom (1970)
    * Beş Kısa Oyun (1979)
    * Bütün Oyunları (Adam Yayınları) (1981)
    * Maçinli Kızın Evi (1959)
    * Başarımı Karılarıma Borçluyum (1992)
    * Bütün Oyunları 2

Şiirleri

    * Sevgiye On Ölüme Beş kala
    * Sondan Başa (1984)
    * Bağışla (1986)
    * Kendini Yakalamak (1988)
    * Hoşçakalın (1990)
    * Sivas Acısı (1995)
    * En Uzun Maraton
    * Kimin Var ki

Konuşmaları

    * İnsanlar Konuşa Konuşa (1988)
    * Çuvala Doldurulmuş Kediler (1995)


Aldığı Ödüller

    * 1956 - Altın Palmiye, İtalya (Kazan Töreni adlı öyküsüyle)
    * 1957 - Altın Palmiye, İtalya (Fil Hamdi adlı öyküsüyle)
    * 1966 - Altın Kirpi, Bulgaristan (Vatani Vazife adlı öyküsüyle)
    * 1968 - Milliyet Gazetesi 6. Karacan Armağanı Birincilik Ödülü (Üç Karagöz adlı oyunuyla)
    * 1969 - Krokodil Ödülü, Sovyetler Birliği (İnsanlar Uyanıyor adlı öyküsüyle)
    * 1970 - Türk Dil Kurumu Tiyatro Ödülü (Çiçu adlı oyunuyla)
    * 1975 - Lotus Asya-Afrika Yazarlar Birliği Ödülü
    * 1977 - Bulgaristan Uluslararası Gülmece Kitapları Yarışması Hitar Petar Ödülü
    * 1978 - Madaralı Roman Ödülü (Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz adlı romanıyla)
    * 1985 - TÜYAP Halkın Seçtiği Yılın Yazarı



Kaynakça / VİKİPEDİ Özgür Ansiklopedi Bilgisunar(İnternet) Sayfası

 

 

Bu yazı "1.968" defa okundu.

Arkadaşına Gönder  Sayfayı Yazdır Facebook'e kaydet! Google'a kaydet! MSN'e kaydet! Yahoo'ya kaydet! Add Post to del.icio.us Bookmark Post in Technorati Furl this Post! Spurl'e kaydet! http://reddit.com/submit?url=%url%&title=%title% Wong'e kaydet!
Yorumlar
Bu yazıya henüz yorum yazılmadı.İlk yazan siz olun.
Bu Alandaki Diğer Başlıklar
‘Tecrit Hücresi Gibi..’
BARZANİ YÖNETİMİ “DEVLET” STATÜSÜYLE RESMEN KABUL EDİLDİ!
Cumhuriyet İçin Güçbirliği Son Şansımızdır!
Esaret Türk Askerine Dokunamaz, Bizim Esir Alınan Tarafımız Zaten En Az Olan Tarafımızdır!
Cemaate Dokundurtmuyorlar
BAYKAL: “Bu CHP Mustafa Kemal’in Değil Kemal Kılıçdaroğlu’nun CHP’si”
Yılın Şiiri / HAMDOLSUN
ŞEREFSİZLERDEN Atatürk Heykeline BDP Bayrağı!
KURTULUŞU ATEŞLEYEN İLK KIVILCIM,İLK MİLLİ REFLEKS: HASAN TAHSİN VE İLK KURŞUN / 15 Mayıs 1919
Ozan Hüseyin HAYDAR`ın Şiiri: EŞBAKŞAN MAL DAĞITIYOR
Büyük Olmak İçin... / Mustafa Kemal ATATÜRK
Memleketin Birinde RECEP USTA Diye Biri FALCIYA GiDER :)))‏
Umut ORAN : Doğru Ulusal Deprem Stratejisi, Türkiye Deprem Master Planı ve Afet Yönetimi Stratejik Planı oluşturulmalıdır ! / 17 Ağustos 2011
BİLGİSUNAR(İNTERNET) YASAĞINA TESLİM OLMAYACAĞIZ !
Uğur MUMCU: Kemalizm ve Sosyalizm Aynı Denizlere Akan Nehirler Gibidir / (D: 22 Ağustos 1942, Kırşehir – Ö: 24 Ocak 1993, Ankara)
CUMHURBAŞKANINI KINIYORUM !
CUMHURİYET BAYRAMIMIZ KUTLU OLSUN!
HARF DEVRİMİMİZİN 83. YILINDAYIZ! / 1 KASIM 1928
İdealist Bir Öğretmenin Mektubu...
HASAN ALİ YÜCEL’İN 51. ÖLÜM YILDÖNÜMÜ... / Doğum: 16 Aralık 1897, İstanbul - Ölüm: 26 Şubat 1961, İstanbul



Copyright © 2018 yadigardundar.com

Sitemizdeki yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır. İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılamaz.

  

teknoloji