E-posta
Şifre
Şifremi Unuttum
Yeni Üyelik
E-postanızı girerek gündemi izleyebilirsiniz.
Bilgileriniz gizli tutulacaktır.


email marketing


UNUTULMAYACAK TARİHİ BELGELER

II. MEŞRUTİYET (24 Temmuz 1908)

 

 


İkinci Meşrutiyet Devri ( Osmanlı Türkçesi  ايکنجى مشروطيت) Osmanlı Anayasasının, 29 yıl askıda kaldıktan sonra, 24 Temmuz 1908`de yeniden ilân edilmesiyle başlayan ve 5 Kasım 1922`de Osmanlı Devleti`nin tasfiyesiyle sona eren dönem. Birinci Meşrutiyet resmen hiç sona ermemiş ve anayasa değişmemiş olduğu için, bazı tarihçiler tarafından, bir tek Meşrutiyet döneminin ikinci faslı olarak da değerlendirilir.

 

Toplam 14 yıl süren bu dönemde Türkiye, parlementer demokrasi, seçim, siyasi parti, darbe ve diktatörlük olgularıyla tanışmış, iki büyük savaş (Balkan Savaşı ve I. Dünya Savaşı) yaşamış ve 600 yıllık imparatorluğun dağılmasına tanık olmuştur.

  

 

İkinci Meşrutiyet Öncesi

II. Abdülhamit`in baskıcı yönetimine karşı, meşrutiyet yönetiminin yeniden kurulmasını isteyen gizli muhalefet hareketi ortaya çıktı. Jön Türkler adı verilen aydınlar II. Abdülhamit`e karşı özellikle yurtdışında mücadeleye griştiler. Jön Türk hareketi, özellikle Rumeli’deki askeri çevreleri de etkiledi. En güçlü Jön Türk hareketi olarak İttihat ve Terakki Cemiyeti kuruldu. İttihat ve Terakki Cemiyeti Abdülhamit`e karşı Rumeli’de güçlü bir muhalefet başlattı.

 

Yüzbaşı Resneli Niyazi Bey, II. Abdülhamit`in baskıcı yönetimine karşı baş kaldırarak taburuyla birlikte Manastır’da dağa çekildi. Onu Binbaşı Enver Bey (Enver Paşa) izledi. Ardından İttihatçılar 23 Temmuz 1908 sabahı Selanik hükümet konağını işgal ettiler. İttihat Terakki`nin Rumeli`de başlayan bu ayaklanması yayılma eğilimi gösteriyordu.

 

Sultan II. Abdülhamit tarafından ihtilâli bastırmak üzere olağanüstü yetkilerle görevlendirilen Arnavut Şemsi Paşa, 24 Haziran`da Selanik`te postane önünde Teğmen Atıf tarafından, herkesin gözü önünde tabanca ile öldürülmüştü. Bundan kısa bir süre sonra da, Manastır`daki Ordu Komutanı Müşir (Mareşal) Osman Paşa, yine İttihatçılar tarafından dağa kaldırıldı. II. Abdülhamit, gittikçe büyüyen ve önlenemeyen bu silahlı ayaklanma karşısında 40 gün kadar dayandı. Fakat 24 Temmuz 1908`de II. Meşrutiyet`in ilanını kabul etmek zorunda kaldı. Sonunda, II. Abdülhamid kapalı bulunan parlamentoyu yeniden toplama kararı aldı. Mebus seçimlerinin yeniden yapılması kararlaştırıldı. Seçimler yapıldı ve Parlamento 17 Aralık 1908`de açıldı. 31 Mart Olayı üzerine II. Abdülhamit tahttan indirildi. Anayasada önemli değişiklikler yapılarak parlamenter sisteme yönelindi. Hükümet meclise karşı sorumlu kılındı.

  

 

İkinci Meşrutiyet Dönemi

Seçimlerin ardından oluşan yeni Meclis-i Mebusan 17 Aralık 1908`de padişahın nutkuyla açılarak çalışmalarına başladı. Ama meclisin çalışmaları bu kez de dinci çevreler ile İttihatçı karşıtlarının 13 Nisan 1909`da İstanbul`da ayaklanmasıyla kesintiye uğradı. 31 Mart Olayı olarak anılan bu ayaklanma, Selanik`ten gelen Hareket Ordusu tarafından 24 Nisan 1909`da bastırıldı. 27 Nisan`da yeniden toplanan meclis, II. Abdülhamit`i bu ayaklanmadan sorumlu tutarak tahttan indirilmesine ve yerine V. Mehmet Reşat`ın geçirilmesine karar verdi. Ardından 1876 Anayasası olarak da bilinen Kanun-i Esasi üzerinde değişiklikler yaparak siyasal ve hukuksal kurumları yeniden düzenledi.

Yeni anayasa padişahın yürütme yetkisini büyük ölçüde sınırlıyordu. Artık vekiller heyeti (bakanlar kurulu) meclise karşı sorumluydu. Ayrıca meclisin hükümetin çalışmalarını denetleme yetkisi vardı. Meclisten güvenoyu alamayan vekillerin ve hükümetin görevi sona eriyordu. Gerek Meclis-i Mebusan gerekse Meclis-i Âyan, vekiller heyetinin yanı sıra yasa çıkarılmasını önerebiliyordu. Meclis başkanını padişah değil, meclisin kendisi seçiyordu. Padişaha meclisi kapatma yetkisi tanınmakla birlikte, bu yetki hem koşullara bağlamış, hem de üç ay içinde yeni seçimlerin yapılması zorunlu hale getirilmişti.

İkinci Meşrutiyet dönemi ağırlıklı olarak İttihat ve Terakki hükümetlerinin yönetiminde geçti. Devlet yönetiminde İttihat önderleri Enver Paşa, Talat Paşa ve Cemal Paşa etkili oldular. Bu dönemde Osmanlı Devleti, Trablusgarp, Balkan ve I. Dünya savaşlarına girdi. Üç savaşta da yenilgiyle ve toprak kayıplarıyla çıktı. I. Dünya Savaşı`nın hemen ardından VI. Mehmet, İtilaf Devletleri`nin baskısıyla 21 Aralık 1918`de parlamentoyu kapattı. Bu tarihten yaklaşık 4 yıl sonra da Osmanlı Devleti tarihten silindi.

  

 

Kaynakça / Türkçebilgi Bilgisunar(İnternet) Sayfası

 

  

Bu yazı "6.416" defa okundu.

Yorum Yaz  Arkadaşına Gönder  Sayfayı Yazdır Facebook'e kaydet! Google'a kaydet! MSN'e kaydet! Yahoo'ya kaydet! Add Post to del.icio.us Bookmark Post in Technorati Furl this Post! Spurl'e kaydet! http://reddit.com/submit?url=%url%&title=%title% Wong'e kaydet!
Yorumlar
Bu yazıya henüz yorum yazılmadı.İlk yazan siz olun.
Bu Alandaki Diğer Başlıklar
TANZİMAT FERMANI (GÜLHANE HATTI HÜMAYUNU) (3 Kasım 1839)
SİVAS KONGRESİ KARARLARI
SEVR ANTLAŞMASI (10 Ağustos 1920)
SENED-İ İTTİFAK (1808)
NİZAM-I CEDİD (III. SELİM DÖNEMİ / 1789-1807)
MONTRÖ BOĞAZLAR SÖZLEŞMESİ (20 Temmuz 1936)
MİSAK-I MİLLÎ KARARLARI
MUDANYA ATEŞKES ANTLAŞMASI (11 Ekim 1922)
MONDROS ATEŞKES ANTLAŞMASI (30 Ekim 1918)
31 MART İSYANI (13 Nisan 1909)
I. MEŞRUTİYET (23 Aralık 1876)
LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI (24 Temmuz 1923)
KABOTAJ KANUNU
JÖN TÜRKLER (1866)
İZMİR İKTİSAT KONGRESİ (17 Şubat – 4 Mart 1923)
İTTİHÂT VE TERÂKKİ CEMİYETİ (1908-1918)
İNGİLİZ TİCARET SÖZLEŞMESİ (BALTALİMANI ANTLAŞMASI) (16 Ağustos 1838)
ISLAHAT FERMANI (28 Şubat 1856)
93 HARBİ (1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı)
GENÇLİĞE HİTABE



Copyright © 2014 yadigardundar.com

Sitemizdeki yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır. İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılamaz.

  

teknoloji

s