E-posta
Şifre
Şifremi Unuttum
Yeni Üyelik



UNUTULMAYACAK TARİHİ BELGELER

İTTİHÂT VE TERÂKKİ CEMİYETİ (1908-1918)


 


İttihât ve Terâkki Cemiyeti (İTC,Osmanlı Türkçesi: إتحادوترقى, Güncel Türkçesi: Birlik ve İlerleme Derneği), Osmanlı Devleti`nde İkinci Meşrutiyet`in ilânına önayak olan ve 1908-1918 yılları arasında - kısa kesintilerle - devlet yönetimine hakim olan siyasî örgüt. Batı dillerinde daha çok Jön Türkler (Fransızca: Les Jeunes-Turcs, (Genç Türkler)) olarak adlandırılır.a
 



 
Kuruluşua
 
Yurtiçinde İTC`nin ilk nüvesini 1889`da Askeri Tıbbiye Mektebi`nde kurulan İttihad-ı Osmanî Cemiyeti adlı gizli örgüt oluşturdu. Bu örgütü İshâk Sükûti (1868-1902), İbrahim Temo (1865-1939), Abdullah Cevdet (1869-1932), Mehmet Reşit ve Hikmet Emin adlarında beş öğrenci kurdu. Örgütün bazı üyeleri tutuklandı, bazıları ise Paris`e kaçtı ve anayasanın yeniden yürürlüğe girmesi taraftarı diğer Osmanlı muhacirleriyle bir araya geldiler. Ahmet Rıza Bey`in önderliğindeki bu grup, II. Abdülhamit rejimine karşı mücadele etmek amacıyla yurtiçi ve yurtdışında örgütlenen iki veya daha fazla grubun birleşmesiyle oluşan Osmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti adlı örgütü kurmuş ve 1895`ten itibaren Osmanlıca ve Fransızca yayımlanan Meşveret  adlı gazeteyi çıkarmaya başlamıştır. 1896`da yapılan kongrede, daha liberal ve İngiliz yanlısı görüşleriyle tanınan Mizan gazetesinin editörü Mizancı Murat Beycemiyet başkanlığına getirildi. 1897 başlarında İttihat ve Terakki Cemiyeti`nin merkezi Cenevre`ye taşındı.a
 
 
1895`ten itibaren Osmanlı Devleti`nin her yanında askeri birlikler içinde devrimci örgütlerin kurulduğuna dair anlatımlar vardır. Ancak bu örgütlerin birbiriyle ilişkisi ve merkezi bir koordinasyona ne ölçüde sahip oldukları yeterince aydınlatılamamış konulardır. Bu örgütlerin de birçoğu daha sonra İttihat ve Terakki Cemiyeti`ne katılmıştır.a
 
 
1902`de yapılan I. Jön Türk Kongresi`nde cemiyet, "Prens" Sabahaddin Bey öncülüğündeki kendilerine liberal demekle beraber aslında monarşist olan grupla, Ahmet Rıza öncülüğündeki liberal-milliyetçiler arasında ikiye bölündü. 1905`ten sonra Türkiye`den gelen Doktor Nazım ve Bahaeddin Şakir Beyler`in önderliğinde propaganda ve örgütlenme çalışmalarına hız verildi. 1906 Eylül`ünde Selanik`te posta zabiti Mehmet Talat tarafından Osmanlı Hürriyet Cemiyeti kuruldu ve örgüt sürgündeki Jön Türkler ile irtibata geçti. İki ay sonra Şam`da Mustafa Kemal Beşinci Ordu subayları arasında Vatan ve Hürriyet adlı örgütü kurdu. 1907 Eylül`ünde Paris`te toplanan II. Jön Türk Kongresi`ne tüm muhalif gruplarla birlikte Taşnak Sutyun adıyla bilinen Ermeni Devrimci Federasyonu da katıldı. Bu kongrede, Jön Türk hareketi İttihat ve Terakki Komitesi adını aldı ve II. Abdülhamit yönetimine karşı bir ihtilal örgütlenmesi kararı alındı. Teşkilat Vatan ile bazı başka muhalif grupları da bünyesine kattı.a
 
 
Merkezi Selanik`te bulunan 3. Ordu, 20. yüzyılın ilk yıllarından itibaren devrimci örgütlenmelerin en önemli odağı oldu. 1903`te başlayan Makedon isyanını bastırmakla görevlendirilen ordu bünyesinde, Makedon devrimci örgütlerinden esinlenen devrimci gruplaşmalar oluştu. Örgüte katılan subay ve siviller, silah üzerine yemin ediyor ve örgüt sırlarını dışa vurdukları takdirde öldürülmeyi göze alıyorlardı. 1908 Devrimi`ni Selanik`te bulunan İttihat ve Terakki merkez komitesi organize etti. 1908`den sonra Osmanlı siyasetinde ön plana çıkan İttihat ve Terakki liderlerinin hemen hepsi; başta Talat, Enver, Cemâl, Cavit, Rahmi ve Şükrü Beyler olmak üzere, 1908 öncesinde Selanik`teki İTC örgütlenmesinde yer alan isimlerdi.a
 
 
 
II. Meşrutiyet Dönemia
 
24 Temmuz 1908`de Meşrutiyet`in ilanından sonra İTC doğrudan iktidara gelmedi; Hüseyin Hilmi Paşa, İbrahim Hakkı Paşa ve Sait Paşa gibi saygın kişiliklere kurdurulan hükümetleri dışarıdan kontrol etmeyi tercih etti. Aralık 1908`de seçilen Mebusan Meclisi`nde üyelerin büyük çoğunluğu İTC tarafından desteklenen kişilerdi. Şubat 1909`da Osmanlı Devleti tarihinde ilk kez bir hükümet, mecliste İTC grubunun verdiği güvensizlik oyuyla düşürüldü.a
 
 
Cemiyetin 1908, 1909, 1910 ve 1911`de yapılan ilk dört kongresi Selanik`te gizli olarak yapılmış ve Merkez Komite üyeleri kamuya açıklanmamıştı. Gizli bir cemiyetin siyasi sorumluluk taşımadan sahip olduğu iktidar, 1909 başlarından itibaren sert eleştirilerle karşılaştı. "Rical-i gayb" (görünmez kişiler) deyimi siyasi hiciv diline girdi. Nisan 1909`da cemiyete muhalif bir gazetecinin Galata Köprüsü üzerinde kimliği belirsiz bir kişi tarafından öldürülmesi üzerine çıkan olaylar, İTC iktidarına karşı "31 Mart Vakası" olarak bilinen ayaklanmaya yol açtı. Bu ayaklanma Selanik`ten gelen askerî birlikler tarafından bastırıldı ve cemiyet eskisinden daha güçlü bir şekilde iktidara yerleşti. II. Abdülhamit`in yerine getirilen V. Mehmet Reşat, iktidarın elinde bir kukla olmaktan ileri gidemedi. Ağustos 1909`da yapılan Kanun-u Esasi değişikliğiyle siyasi güç, meclisin tekeline alındı.a
 
 
 
İktidardan Düşmesi ve Bâb-ı Âli Baskınıa
 
Yönetimin izlediği milliyetçi politikaların Balkanlar`da (özellikle Arnavutluk`ta) yol açtığı tepkiler ve orduya siyasetin girmesinin doğurduğu kaygılar, 1911`de cemiyetin meclis grubunun dağılmasına ve en az iki muhalif partinin ortaya çıkmasına yol açtı. Şubat 1912`de yapılan meclis seçimleri, İTC örgütünün yönlendirdiği şiddet olayları ve yolsuzluklara sahne oldu. "Sopalı seçim" olarak anılan seçimi, hemen her yerde İTC adayları kazandı. Bunun üzerine muhalefet seçim sonuçlarını gayrimeşru ilan ederken; ordu içinde "Halaskâr Zabitan" (Kurtarıcı Subaylar) adıyla, İTC iktidarına son vermeyi hedefleyen bir örgüt ortaya çıktı. 16 Temmuz 1912`de, Halaskâr Zabitan grubunun muhtırası üzerine Sait Paşa başkanlığındaki İTC kabinesi istifa etmek zorunda kaldı.a
 
 
Gazi Ahmet Muhtar Paşa`nın "partilerüstü" Büyük Kabine`si, İTC egemenliğine son vermeyi hedefliyordu. Bu amaçla öncelikle Şubat 1912 seçimi iptal edilerek meclis feshedildi. Buna karşılık özellikle İstanbul`da İTC örgütü kontrolündeki emniyet teşkilatı tarafından desteklenen "Kayıkçılar Cemiyeti" ve benzeri kitle örgütleri hükümeti zor durumda bırakmaya devam ettiler.a
 
 
Ekim 1912`de çıkan Balkan Savaşı`nın kısa zamanda hezimete dönüşmesi, siyasi ibrenin bir kez daha İTC yönüne dönmesine yardım etti. Şiddetli bir milliyetçilik politikası benimseyen cemiyet, bir yandan yenilginin suçunu hükümete yüklerken bir yandan ordudaki kilit subayları ele geçirmeyi başardı. 23 Ocak 1913`teki Bâb-ı Âli Baskını`nda; o sırada binbaşı rütbesinde olan Enver Bey öncülüğünde silahlı bir grubun Bâb-ı Âli`de toplantı halindeki hükümeti basması, Harbiye Nazırı`nı öldürmesi ve sadrazamın kafasına silah dayayarak istifaya zorlaması ile İttihat ve Terakki, bir askeri darbe yapmak suretiyle iktidarı ele geçirdi.a
 
 
İktidarı ele geçirdikten sonra da cemiyet, kendi hükümetini kurmaktansa, saygın bir asker olan Mahmut Şevket Paşa`yı sadrazamlığa getirmeyi seçti. Ancak 11 Haziran 1913`te Mahmut Şevket Paşa`nın da bir suikaste kurban gitmesi üzerine, Sait Halim Paşa sadrazamlığında kapsamlı bir diktatörlük yönetimi kuruldu. Aralarında muhalif siyasi liderlerin bulunduğu 24 kişi Mahmut Şevket Paşa suikastiyle ilgili görülerek idama mahkûm edildi. Bu idamlar, Osmanlı Devleti`nde 1820`lerden beri gerçekleştirilen ilk siyasî infazlardır. İTC yönetiminin muhalifleri arasında bulunan ve çoğu yazar, gazeteci ve milletvekili olan 250 dolayında kişi Sinop`a sürüldü ve tüm muhalif gazeteler kapatıldı.a
 
 
 
I. Dünya Savaşı Yıllarıa
 
Cemiyetin üst yönetimi ile Almanya arasında 2 Ağustos 1914`te hükümete ve padişaha haber vermeden imzalanan ittifak antlaşması sonucunda Osmanlı Devleti, Birinci Dünya Savaşı`na Almanya safında katıldı. Bu olay cemiyet içinde eleştirilere ve bölünmeye yol açtı. Cavit Bey, Ahmet İzzet Paşa, Çürüksulu Mahmut Paşa gibi önemli İttihatçılar hükümetten ve askeri görevlerinden ayrıldılar. Fethi Bey, Rauf Bey, Mustafa Kemal gibi bazıları da görevde kalmakla birlikte Enver Paşa başkanlığındaki cemiyet yönetimine karşı çeşitli derecelerde tavır aldılar.a
 
 
Daha önce İstanbul Muhafızı (emniyet müdürü) ve Bahriye Nazırı olarak rejimin üç kilit isminden biri olan Camâl Paşa, savaşın ilk aylarında Suriye kumandanlığına gönderilerek fiilen merkez yönetiminden uzaklaştırıldı. Rejimin iki lideri olarak kalan Talat Paşa ve Enver Paşa arasındaki rekabet, zaman zaman su yüzüne çıkmakla birlikte bir kopmaya yol açmadı.a
 
 
Savaşın ilk aylarında Sarıkamış`ta, daha sonra ise Süveyş`te ve Irak`ta uğranan ağır yenilgiler, Başkumandan Enver Paşa`nın siyasi konumunu sarsamadıysa da, stratejik becerisine ilişkin kuşkular doğurdu. Enver`e yakınlığıyla tanınan İaşe Nazırı Topal İsmail Hakkı Paşa`ya atfedilen büyük mali yolsuzluklar da İTC rejimini yıprattı.a
 
 
 
İTC`nin Sonua
 
Birnci Dünya Savaşı`ndaki yenilginin kesinleşmesinden sonra Talat Paşa hükümeti 8 Ekim 1918`de istifa etti. 1 Kasım`da yapılan olağanüstü kongrede İTC kendini fesh ederek "Teceddüd Fırkası" (Yenilenme Partisi) adıyla yeni bir parti kurulmasına karar verdi. 2 Kasım`da İTC liderleri Enver, Talat, Cemal Paşalar ile Bahaeddin Şakir ve Doktor Nazım yurtdışına kaçtılar.a
 
 
Bu dönemde gerek Türkiye`de, gerekse de İtilaf Devletleri kamuoyunda yaygın olan inanca göre parti örgütü tasfiye edilmemiş, daha sonra yeniden ortaya çıkmak üzere yeraltına çekilmişti. Alman ittifakından ve savaş sırasında gerçekleşen yolsuzluk ve ölümlerden sorumlu tutulan liderler gizlenmiş, buna karşılık savaş suçlarına doğrudan karışmamış olan Cavit, Rauf, Fethi, Vasıf, Rahmi, İsmail Canbulat gibi kadrolar ön plana çıkarılmıştı.a
 
 
Enver, Talat ve Cemâl Paşalar; 1 Kasım 1918`i 2 Kasım`a bağlayan gece Alman torpidobotu `R-1` ile İstanbul`u terk ederek 3 Kasım 1918`de Sivastopol`a ulaştılar. Daha sonra dünyanın çeşitli yerlerine dağılan troykanın sonları şu şekillerde olmuştur:a
 
 
Talat Paşa; 15 Mart 1921`de Berlin`de Charlottenburg semti, Hardenberg Sokağı (bugünkü Kurfürstendamm Sokağı) 4 numaradaki ikametgahından dışarı çıktığında Ermeni Sogomon Teyleryan tarafından öldürülmüştür.aa
 
 
Cemal Paşa; 22 Temmuz 1922`de Tiflis`te uğradığı suikast sonucu öldürülmüştür. Suikastın kim veya kimler tarafından gerçekleştirildiği bugün hâlâ bilinmemektedir.a
 
 
Enver Paşa; 4 Ağustos 1922`de bugünkü Tacikistan`ın Balh-i Cevan kentinin 15 kilometre doğusunda bulunan Çegantepe`de Kızıl Ordu ile çatışmaya girmiş ve öldürülmüştür.a
 
 
İTC`nin sağ kalmış eski liderleri, Cumhuriyet döneminde, 1925`te çıkarılan Takrir-i Sükûn Kanunu ile siyasi hayattan tasfiye edilmiş ve aralarından önde gelen 13`ü 1926`da İzmir Suikastı komplosuna karıştıkları iddiasıyla İstiklal Mahkemesi`ne sevk edilerek idam edilmiştir.a
 
 

İttihât ve Terâkki Yönetimia
 
Kendini bir "inkılap rejimi" olarak gören İTC iktidarının, 1913`ü izleyen dönemdeki politikaları şöyle özetlenebilir:
Silahlı Kuvvetler`de büyük bir tensikat yapıldı. Enver Bey dört rütbe birden yükseltilerek paşa oldu ve ordu yönetimine getirildi.
Dış politika Alman yanlısı bir çizgiye yöneldi. Alman yanlısı bu tutum, 1914 Ağustosu`nda seferberlik ilan edilmesi ile yeni bir boyut kazandı ve ardından sırasıyla Rusya ve İngiltere`ye savaş açıldı.a
 
 
İdeoloji olarak Türkçülük ve Turancılık görüşleri benimsendi. Cemiyetin "resmi sözcüsü" kimliğini kazanan Ziya Gökalp`in yanı sıra; Ahmet Ağaoğlu, Mehmet Emin (Yurdakul), Ömer Seyfettin, Yunus Nadi ve Halide Edip gibi partili yazarlar da bu görüşleri savundular. Öte yandan, şair Mehmet Âkif (Ersoy)`un savunduğu bir İslam milliyetçiliği akımı da cemiyet içinde yandaş buldu.a
 
 
Gayrimüslim azınlıkların gücünü ekonomik yaşamdan silmeyi hedefleyen "Milli İktisat Politikası" benimsendi. 1914`te kapitülasyonlar tek taraflı olarak feshedildi.
1915`te yürürlüğe konulan "Tehcir Yasası" ile Anadolu`daki Ermeni tebaasının, o sırada Osmanlı Devleti sınırları içindeki Suriye`ye geçici iskan planı uygulandı. Plan, günümüzde de tartışılan Ermeni soykırımı iddialarına yol açtı.a
 
 
Dili sadeleştirme ve Türkçeleştirme çalışmaları başlatıldı. Enver Paşa, I. Dünya Savaşı sırasında askerî yazışmaların kolaylaşması amacıyla telgraf çekiminde, Arapçadaki başta, sonda, ortada farklı yazılan harfleri kaldırdı ve bitişik yazmayı yasakladı. Bu yazı günümüzde "Enveriye" olarak anılmaktadır.
1917`de Osmanlı Hanedanı`na son vererek (belki Enver Paşa başkanlığında) bir cumhuriyet kurma görüşü ortaya atıldı ise de cemiyetin Talat Paşa kanadının muhalefeti üzerine bundan vazgeçildi.a
 
 
Medrese eğitiminin modernleştirilmesini ve Maarif Nezareti denetimine alınmasını öngören reformlar yapıldı.a
 
 
Hukuk-ı Aile Kararnamesi ile medeni hukukta kadın-erkek eşitliği getirildi, kadınlara boşanma hakkı tanındı.a
 
 
 
İttihât ve Terâkki ile Atatürka
 
Mustafa Kemal, içinde sivillerin de bulunduğu devrimci nitelikteki Vatan ve Hürriyet Cemiyeti`ni kurmuştu. Şam`da stajyerliğini bitirdikten sonra 13 Ekim 1907 tarihinde Batı Trakya`da konuşlanmış 3. Ordu`ya atandığında arkadaşlarının İttihât ve Terâkki`ye katıldığını gördü. 29 Ekim 1907 Vatan ve Hürriyet Cemiyeti`ni kapatarak İttihât ve Terâkki Cemiyeti`ne üye oldu. 22 Eylül 1909 tarihinde Trablusgarp delegesi olarak cemiyetin 3. kuruluş yılındaki genel kongresine katıldı. Bu kongrede yaptığı konuşmasında partiyi tenkit etti. Cemiyet içinde zabitlerin (subayların) bulunmaması gerektiğini, siyasetle uğraşanların ise askerlik görevini bırakması gerektiğini söyledi. Aksi halde askerî emir komuta zincirinin, cemiyetin hiyerarşisi ile karışacağını ve askerî disiplinin sekteye uğrayacağını öne sürdü. Ona göre cemiyet, komita hüviyetinden çıkmalı ve partileşmeliydi. Birçok parti yöneticisi Mustafa Kemal`in görüşlerine katılmadı. Sadece daha önceki kongrede aynı fikri savunmuş olan Kâzım Karabekir destekledi. Bu tarihten sonra Mustafa Kemal siyaseti 1923`e dek bırakmış, sadece askerlikle ilgilenmeye başlamıştır.a
 
 
Lord Kinross, Atatürk, Bir Millet Yeniden Doğuyor isimli kitabında kongrede konuşmasından ve çevresinde cemiyeti amansız bir biçimde eleştirmesinden dolayı cemiyetin kendisini öldürme kararı alındığını yazmıştır. Mustafa Kemal`e suikast yapma görevi verilen Yakup Cemil bu görevi kabul etmekle kalmamış, dikkatli olması için Mustafa Kemal`i uyarmıştır. Suikast için makamına gelen bir parti delegesi, Mustafa Kemal`in masa üzerinde çıkartıp koyduğu tabancası ve etkili ve inançlı konuşması nedeniyle suikastten vazgeçmiş ve aslında kendisini öldürmek için geldiğini itiraf etmiştir.a
 
 
 
İttihat ve Terakki ve Millî Mücadelea
 
Savaşın kaybedilmesi ve ülkenin işgali olasılığına karşı daha 1915`te Enver Paşa öncülüğünde bir direniş örgütünün kurulduğu bilinmekteydi. Nitekim 1918-1919 kışında, daha sonra Milli Mücadele`de kilit roller oynayacak olan kişiler İstanbul`a çağrılarak eğitilmiş, Anadolu`nun çeşitli kentlerinde gazeteler ve dernekler kurdurulmuş, Batı ve Kuzey Anadolu`da eski Teşkilat-ı Mahsusa üyelerinin önderliğinde Kuva-yı Milliye adlı direniş örgütleri teşkilatlanmıştı. Hareketin belli bir aşamasında Enver Paşa`nın yurda dönerek yönetimi ele alacağı beklentisi, 1921 baharına dek kamuoyunda yaygındı. İstanbul basınının 1919-1920 yıllarında Milli Mücadele`ye yönelttiği sert eleştirilerin başlıca konusu ve gerekçesi de "İttihatçılık" suçlamasıydı.a
 
 
Nitekim (Rıza Nur, Ahmet Ferit Tek gibi bir-iki istisna bir yana bırakılırsa), Milli Mücadele kadrolarının neredeyse tamamı eski İttihatçılardan oluşmaktaydı. Başta Mustafa Kemal olmak üzere Rauf, Fethi, Kâzım Karabekir, İsmet (İnönü), Celâl (Bayar), Adnan (Adıvar), Şükrü, Rahmi, Çerkes Reşit, Çerkez Ethem, Bekir Sami, Yusuf Kemal, Celâleddin Arif, Ağaoğlu Ahmet, Recep(Peker), Şemsettin (Günaltay), Hüseyin Avni, Ziya Hurşit Beyler gibi milliyetçi liderlerin tümü eski İTC kadroları ve hatta Teşkilat-ı Mahsusa görevlileri idiler. İttihatçı hareketin basın ve propaganda sözcülerinden Ziya Gökalp, Mehmet Emin (Yurdakul), Mehmet Âkif (Ersoy), Celâl Nuri (İleri), Yunus Nadi (Abalıoğlu), Falih Rıfkı (Atay), Velid Ebüzziya ve diğerleri Milli Mücadele`nin de savunuculuğunu üstlenmişlerdi. Buna karşılık Milli Mücadele kadrosunun eski İttihatçı örgütün doğrudan devamı mı, yoksa Mustafa Kemal önderliğinde yeni bir oluşum mu olduğu, tatmin edici bir şekilde yanıtlanabilmiş bir soru değildir.aa
 
 
 
İttihat ve Terakki Üyeleri ve Üye Numaralarıa
Bu ilk 10 üye numarası yaş sırasıyla verilmiştir.
Binbaşı Tahir Bey (Selanik Askerî Rüştiyesi müdürü)
Binbaşı Naki Bey (Selanik Askerî Rüştiyesi Fransızca öğretmeni)
Talat Bey (Selanik`te seyyar posta memuru)
Mithat Şükrü (Maarif memuru)
Rahmi Bey (Selanik eşrafından hukuk mezunu)
Yüzbaşı Kâzım Nami Bey (Üçüncü Ordu müşiri yaveri)
Mülâzim-ı evvel (Üsteğmen) Ömer Naci Bey
Mülâzim-ı evvel Hakkı Baha Bey
Mülâzim-ı evve İsmail Canbulat Bey
Yüzbaşı Edip Servet Bey
İlk 10`dan sonra 11`den 110`a kadar boş bırakılarak 111`den itibaren numaralandırmaya devam edilmiştir.
 
 
Osmanlı Hürriyet Cemiyeti döneminde katılanlar:a
111. Mustafa Necip
132. İsmail Hakkı (Beşiktaş)
135. Çolak Faik
136. Hüsrev Sami
137. Tevfik (Selanik)
138. Halil (Kut)
150. Ahmet Cemâl
152. Enver
 
 
İttihat ve Terakki döneminde katılanlar:a
155. Necip Draga
156. Fethi 
158. Rasim
165. Hafız Hakkı
171. Emanuel Karasu
185. Zinnun
186. Eyüp Sabri
187. Abdülkadir
190. Süleyman Fehmi
191. Ali Fuat (Cebesoy)
195. Mustafa Kâmil
196. Mühendis Salim
204. Hasan Rıza
238. Baytar Recep
280. (Kara) Vasıf
295. Cavit Bey
322. Mustafa Kemal (Atatürk)
331. Refet (Bele)
362. Cemil
385. Ulah Yesarya Efendi
386. Ulah Çele Efendi
387. Reşit Paşa
6436. Nurettin (Sakallı)a
 
 
Kaynakça / Vikipedi Bilgisunar(İnternet) Sayfası


 

Bu yazı "14.463" defa okundu.

Arkadaşına Gönder  Sayfayı Yazdır Facebook'e kaydet! Google'a kaydet! MSN'e kaydet! Yahoo'ya kaydet! Add Post to del.icio.us Bookmark Post in Technorati Furl this Post! Spurl'e kaydet! http://reddit.com/submit?url=%url%&title=%title% Wong'e kaydet!
Yorumlar
Bu yazıya henüz yorum yazılmadı.İlk yazan siz olun.
Bu Alandaki Diğer Başlıklar
TANZİMAT FERMANI (GÜLHANE HATTI HÜMAYUNU) (3 Kasım 1839)
28 ŞUBAT 1997 / MGK KARARLARI ve YENİ ULUSAL SAVUNMA ÇİZGİSİ
27 MAYIS 1960 DEVRİMİ ve SÜRECİ / 1961 ANAYASASI
12 MART 1971 MUHTIRASI
SİVAS KONGRESİ KARARLARI
SEVR ANTLAŞMASI (10 Ağustos 1920)
SENED-İ İTTİFAK (1808)
NİZAM-I CEDİD (III. SELİM DÖNEMİ / 1789-1807)
MONTRÖ BOĞAZLAR SÖZLEŞMESİ (20 Temmuz 1936)
MİSAK-I MİLLÎ KARARLARI
MUDANYA ATEŞKES ANTLAŞMASI (11 Ekim 1922)
MONDROS ATEŞKES ANTLAŞMASI (30 Ekim 1918)
31 MART İSYANI (13 Nisan 1909)
II. MEŞRUTİYET (24 Temmuz 1908)
I. MEŞRUTİYET (23 Aralık 1876)
LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI (24 Temmuz 1923)
KABOTAJ KANUNU
JÖN TÜRKLER (1866)
İZMİR İKTİSAT KONGRESİ (17 Şubat – 4 Mart 1923)
İNGİLİZ TİCARET SÖZLEŞMESİ (BALTALİMANI ANTLAŞMASI) (16 Ağustos 1838)



Copyright © 2018 yadigardundar.com

Sitemizdeki yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır. İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılamaz.

  

teknoloji